بازخوانی پیام حوزه پیشرو و سرآمد باید ناظر به استقامت ملت ایران در جنگ رمضان باشد

حجت الاسلام والمسلمین سید جلال بنی هاشمی استاد حوزه علمیه تهران در گفت و گو با خبرگزاری حوزه در تهران با اشاره به اولین سالگرد برگزاری همایش صدمین سالگشت باز تأسیس حوزه علمیه قم و پیام تاریخی و راهبردی «حوزه پیشرو و سرآمد»، اظهار داشت: این پیام که به دقت توسط رهبر شهید انقلاب اسلامی تنظیم و صادر شد، حاوی نکات بسیار مهمی درباره امروز و چشم انداز آینده حوزه های علمیه و وظیفه روحانیون و طلاب است.

استاد حوزه علمیه تهران با بیان اینکه پیام حوزه پیشرو و سرآمد یک متن راهبردی درباره نقش، جایگاه و آینده حوزه‌های علمیه در شرایط مهم منطقه و جهان است، گفت: پیام امام شهید نقشه راه برای حوزه‌های علمیه است. قائد شهید امت در این پیام علاوه بر مرور گذشته حوزه‌های علمیه، به نقد وضعیت فعلی آنها نیز پرداختند و مسیر آینده را نیز ترسیم کردند.

وی ادامه داد: پیام تاریخی رهبر شهید انقلاب اسلامی به همایش اولین سالگشت باز تأسیس حوزه علمیه قم شباهت‌هایی با «منشور روحانیت» امام خمینی (ره) دارد که در سال 1367 صادر شد.

استاد حوزه علمیه تهران ابراز کرد: امام خمینی(ره) در آن پیام نسبت به آسیب‌هایی همچون تحجر و تجدد هشدار دادند و این دو جریان را به‌عنوان چالش‌های مهم جامعه و حوزه معرفی کردند. همچنان که امروز نیز حوزه های علمیه کشور با این دو خطر و البته خطر انفعال روبرو هستند.

حوزه‌های علمیه همواره در برابر جریان‌های استعماری و استکباری ایستادگی کردند

وی با بیان حوزه‌های علمیه در یک قرن اخیر، در کشورهای مختلف اسلامی از جمله ایران، عراق، هند و برخی کشورهای منطقه مدیترانه، در برابر جریان‌های استعماری ایستادگی کرده‌اند، گفت: مهم‌ترین نمود این مبارزه و یکی از قدم‌های مهم حوزه علمیه، قیام امام خمینی (ره)، به عنوان فرزند حوزه بود که به پیروزی انقلاب اسلامی در ایران انجامید.

مدیر سابق مدرسه علمیه حضرت نبی اکرم صلوات الله علیه تهران تصریح کرد: در این پیام همچنین به بازتأسیس حوزه علمیه قم توسط حضرت آیت الله عبدالکریم حائری و ادامه راه ایشان توسط مرحوم آیت‌الله العظمی آقای حاج سید بروجردی اشاره شده است، اما این پیام، نقطه عطف را قیام حضرت امام(ره) معرفی می‌کند که یکی از مراجع مطرح آن روز حوزه علمیه بودند و منشأ تحولات عظیم در ایران و جهان شدند.

وی با اشاره به محورهای اصلی پیام رهبر شهید انقلاب، تأکید کرد: در این پیام، پنج رسالت مهم برای حوزه‌های علمیه تعریف شده است، نخست این که حوزه یک مرکز علمی و فرهنگی است.

حجت الاسلام والمسلمین بنی هاشمی ادامه داد: مأموریت دوم، آن است که حوزه باید مرکز تربیت نیروهای کارآمد، متعهد و مهذب برای تربیت و هدایت دینی و اخلاقی جامعه باشد، سومین محور قرار گرفتن حوزه در خط مقدم مقابله با دشمن است، چهارمین مأموریت هم این است که حوزه باید مرکز تولید و تبیین اندیشه ناب اسلامی و مرکز ارائه نظامات اجتماعی از جمله نظام سیاسی، خانواده و روابط مبتنی بر فقه و فلسفه و اخلاق باشد و پنجمین مورد حرکت حوزه باید به سمت نوآوری‌های تمدنی و آینده‌نگری در چارچوب پیام جهانی اسلام باشد و توجه همزمان به همه اینها ضروری است.

استاد حوزه علمیه تهران با دعوت از نخبگان حوزوی و دانشگاهی برای بازخوانی پیام حوزه پیشرو و سرآمد، گفت: لازم است در سالگرد صدور این پیام، به محورهای پنج‌گانه آن توجه جدی شود و این مطالبات مورد پیگیری قرار گیرد که نقش مراجع معظم تقلید و علمای بلاد در این زمینه بسیار مهم است.

حجت الاسلام والمسلمین بنی هاشمی با بیان اینکه رهبر شهید انقلاب در این پیام به‌ طور مفصل به تبیین و بیان جزئیات پرداخته‌اند، ادامه داد: در این پیام، نقدهایی نیز نسبت به وضعیت امروز حوزه و نظام آموزشی آن مطرح شده که نیازمند توجه و اصلاح است، همچنین بر مفهوم «بلاغ مبین» تأکید شده و حوزه‌ها موظف به تقویت این رسالت هستند، هرچند هنوز جای کار بسیاری در این زمینه وجود دارد.

تربیت مجاهد فرهنگی وظیفه جدی و مهم حوزه های علمیه است

مدیر سابق مدرسه علمیه حضرت نبی اکرم(ص) با بیان اینکه در راستای پیام حوزه پیشرو و سرآمد، طلاب و روحانیون با حضور میدانی خود از شروع جنگ رمضان، علاوه بر فعالیت مستقیم، موجب ایجاد انگیزه در سایر اقشار جامعه نیز شده‌اند، اضافه کرد: ما یک وظیفه مهم برای حوزه و روحانیت قائل هستیم و آن، تربیت «مجاهد فرهنگی» و ایجاد انگیزه در دیگران است؛ چرا که حجم وظایف موجود در جامعه به‌ قدری گسترده است که حوزه به تنهایی قادر به انجام آن‌ها نیست.

وی ادامه داد: در این شرایط، وظیفه ما ارائه مبانی فکری و نظری برای تقویت جبهه فرهنگی و اعتقادی جامعه است. مفاهیمی همچون الهیات فتح، الهیات بعثت، الهیات بیعت، الهیات شهادت، الهیات جهاد و الهیات مقاومت، در قالب چارچوب «الهیات راهبردی» توسط اساتید حوزه و دانشگاه تبیین و ارائه می‌شود.

حوزه باید در برابر نیازهای امروز جامعه، الگویی جامع و عملی ارائه دهد

وی اظهار کرد: این تحول نه تنها مظهر تعهد به مسئولیت‌های دینی است، بلکه آزمونی است برای نشان دادن اینکه اسلام ناب می‌تواند در برابر چالش‌های سده بیست‌ویکم، الگویی جامع و عملی ارائه دهد.

حجت الاسلام والمسلمین بنی هاشمی خاطرنشان کرد: در این پیام رهبر شهید انقلاب اسلامی ضرورت تحول در ساختار و کارکرد حوزه با وضوح تمام ترسیم شده است، این تحول باید مبتنی بر نگاهی کلان به نیازهای زمانه باشد؛ نیازهایی که امروز از مرزهای فردیت عبور کرده و به عرصه‌های پیچیده اجتماعی، فرهنگی، و تمدنی گسترش یافته‌اند.

وی بیان اینکه نخستین گام، باز تعریف نظام آموزشی است، افزود: جایگزینی متونی ساده‌تر به جای کتاب‌های پیچیده فقهی در مراحل مقدماتی، همچون تجربه موفق بزرگان گذشته، زمینه‌ای برای تسریع در فرآیند اجتهاد و ورود زودهنگام طلاب به عرصه‌های تحقیقاتی است. این تغییر، حوزه را بیش از پیش پویاتر کرده و مسیر را برای پرورش فقیهانی هموار می‌کند که نه‌تنها بر منابع دینی تسلط کامل دارند، بلکه با علوم انسانی مدرن، اقتصاد، حقوق بین‌الملل و حتی فناوری‌های نوین آشنایی بیشتری دارند.

تربیت نیروی اثرگذار در تبلیغ دین در عرصه بین المللی از ارکان اساسی حوزه پیشرو است

وی ادامه داد: در کنار تحول آموزشی، تربیت نیروی مهذب و اثرگذار در تبلیغ دین از ارکان اساسی حوزه پیشرو است. تبلیغ امروز تنها منبر و مناجات نیست؛ بلکه هنر اقناع نسل جوان در فضایی است که شبهات به سرعت در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شوند.

حجت الاسلام والمسلمین بنی هاشمی با بیان اینکه طلبه امروز باید بتواند با زبان روز، با استدلالی مستحکم و با بهره‌گیری از ابزارهای دیجیتال، پیام دین را به‌گونه‌ای ارائه دهد که همزمان هم شبهات را دفع کند و هم جذابیت معنویت را در دل‌های مشتاق زنده نگه دارد، خاطرنشان کرد: این امر مستلزم ایجاد مراکز تخصصی مهارت آموزی است که فنون گفتگو، مدیریت فضای مجازی و تولید محتوای خلاقانه را به طلاب بیاموزد.

مدیر سابق مدرسه علمیه حضرت نبی اکرم (ص) یادآور شد: حوزه نمی‌تواند در برابر سیل القائات دشمنان که با ظرافت تمام ذهن نسل جدید را نشانه گرفته‌اند، سکوت کند و لذا حوزه ای که در جنگ رمضان تا این حد موفق بود باید در همه عرصه ها حصور موثر داشته باشد.

وی اضافه کرد: حوزه‌ علمیه در تقابل با تهدیدهای دشمن، تنها به دفاع محدود نمی‌شود؛ بلکه باید با مطالعه مستمر تحرکات استکبار، نقشه‌های دشمن را پیش از اجرا خنثی کند. تشکیل اندیشکده‌های تخصصی برای تحلیل جریان‌های فکری معاند، تربیت مبلغان چندزبانه برای حضور در محافل بین‌المللی و حمایت از حرکت‌های آتش به اختیار مردمی در دفاع از ارزش‌ها از مصادیق این تقابل فعال است.

استاد حوزه علمیه تهران با بیان اینکه تاریخ نشان داده هرگاه علما در خط مقدم مبارزه با استعمار و استبداد ایستاده‌اند، از نهضت تنباکو تا انقلاب اسلامی، پیروزی از آن مردم بوده است، افزود: امروز نیز حوزه باید با حفظ روحیه جهادی به مانند همیشه با توان بیشتر در کنار مردم و نظام اسلامی بایستد و هرگونه تلاش برای جدا انگاری دین از سیاست را که همواره مورد تأکید دشمنان است، خنثی کند.

وی ابراز کرد: طراحی نظامات اجتماعی مبتنی بر اسلام دیگر رسالت بزرگ حوزه است. تشکیل حکومت اسلامی، فقه را از حصار احکام فردی خارج کرده و آن را به عرصه‌ی اداره‌ی جامعه کشانده است. اینجا است که فقه نظام‌ساز معنا می‌یابد؛ فقهی که نه‌تنها به روابط شخصی می‌پردازد، بلکه شاکله حکمرانی، اقتصاد مقاومتی، حقوق خانواده، و حتی محیط زیست را بر اساس کتاب و سنت ترسیم می‌کند.

حجت الاسلام والمسلمین بنی هاشمی با بیان اینکه دانشگاه می‌تواند با نقد علوم انسانی غربی، نقاط ضعف آنها را آشکار کند و حوزه با استخراج اصول اسلامی، الگوهای بومی را طراحی نماید، تصریح کرد: تدوین الگوی سبک زندگی اسلامی ایرانی نه یک شعار بلکه پروژه‌ای علمی است که باید با مشارکت فقها، مجتهدان و نخبگان دانشگاهی به سرانجام برسد.

استاد حوزه علمیه تهران با تاکید بر نقش نخبگان حوزه های علمیه و دانشگاه برای بازخوانی دقیق و جامع پیام حوزه پیشرو و سرآمد، ادامه داد: این بازخوانی باید ناظر به استقامت ملت ایران در دفاع مقدس ۱۲ روزه و جنگ تحمیلی سوم صورت گیرد.

انتهای پیام./